علی خورشیدی
بیاییم یکم به عقب برگردیم. قبل از اینکه همهچیز اینقدر اینترنتی و سهبعدی بشه، یه نرمافزار بود که تقریبا تو هر اداره، دانشگاه و شرکت مهندسی که سر بزنی، روی کامپیوترش نصب بود: ArcMap این نرمافزار رو شرکت «Esri» بیش از ۲۰ سال پیش درست کرد و برای خیلیها، اولین عشق و دریچهی ورود به دنیای حرفهای GIS بود.
ولی یه سوال دیگه: خود این «GIS» دیگه چیه؟
خیلی سادهش کنم: جیآیاس (GIS) یا Geographic Information System (سیستم اطلاعات جغرافیایی)، مثل «مغز و چشم» برای هر چیزی که جای مشخصی روی زمین داره! کارش اینه که اطلاعات رو به جای اینکه توی جدولای خشک و خالی ببینه، روی نقشه بچسبونه و بهش معنی بده.
کارش چیه؟ همه کار پایهای نقشه رو انجام میده!
اگه بخوام ساده بگم، ArcMap مثل یه کارگاه مجهز نقشهکشی سنتی میمونه. توش میتونی:
- نقشههای خام رو بیاری و لایهلایه کنی (مثلاً یک لایه خیابان، یک لایه محلهها، یک لایه پارکها و…).
- روی نقشهها تحلیلهای اولیه انجام بدی (مثلاً ببینی چند مدرسه تو یه شعاع ۱ کیلومتری یه منطقه هست).
- نقشههای چاپی خیلی قشنگ و حرفهای برای گزارشها درست کنی.
- با کمک یه سری «افزونه» (مثل یه پاوراپ)، تحلیلهای پیشرفتهتر مثل مکانیابی بهترین نقطه برای فروشگاه، ایستگاها اتوبوس و مترو، مکانیابی برای دفع زباله شهری ، و… هم انجام بدی. ( با بیان فنی میتونم بگم، هات اسپات « Hot Spot » هر چیزی که فکرش کنی.)
- و کلی کارا دیگه که به ذهنت میاد.
محیطش آشنا، ولی به سختی شاید باهاش اخت بگیری!
رابطهی کاربریش شبیه نرمافزارهای قدیمی ویندوزه (منوهای بالا). برای خیلی از کاربرای قدیمی، این محیط ثابت و قابل پیشبینه و کار باهاش سریعتر پیش میره. فایلهای نقشهاش هم با پسوند.mxd شناخته میشن که سالها استاندارد این کار بود.
اما یه «امای» بزرگ داره…
ArcMap، با همهی محبوبیتش، یک نرمافزار بازنشستهست! شرکت Esri به طور رسمی پشتیبانی و توسعهاش رو متوقف کرده. یعنی نه ویژگی جدیدی بهش اضافه میشه، نه با فناوریهای خیلی جدید (مثل پردازش ابری) ارتباط خوبی داره، و سرعتش با حجم دادههای امروزی ممکنه کم بیاره. مثل این میمونه که با یه خودروی قدیمی و قابل اعتماد، ولی بدون قطعهی یدکی رانندگی کنی. ( ولی ببین: قول میدم بهت بری به آخر مطلب برسی، خوشحال شی!)
پس الان چه موقع ازش استفاده میکنن؟
- در سازمانها و جاهایی که هنوز همهی کارها و آموزشها با همون .mxd قدیمی میچرخه. ( اکثرا همون شهرداریا خودمون و ارگانا دولتی دیگه)
- برای انجام کارهای تکراری و خطی که نیاز به چیزای عجیب و غریب نداره.
- برای یادگیری مفاهیم پایهی GIS، چون خیلی از اصلها رو به خوبی نشون میده.
خلاصه صحبتام
ESRI اسطورهی همچنان زنده و قابل احترام که پایهی کار خیلی از متخصصان امروز رو ساخـت. یادگیریاش هنوز هم میتونه مفید باشه، مخصوصا اگه تو محیطی کار میکنی که هنوز ازش استفاده میشه. اما برای شروع یه پروژهی جدید یا رفتن به سمت فناوریهای روز، باید بدونید که دنیا داره به سمت نسخهی جدیدتر، قدرتمندتر و بهروزتر این خانواده میره.
خب! حالا که با ArcMap آشنا شدیم، میریم سراغ قهرمان جدید این داستان که توی مقالهی بعدی، بررسی میکنیم که ArcGIS Pro چیه، چه قابلیتهای فوقالعادهای داره و چرا آینده؛ توی دستای پر توانتر اونه و میتونی در موردش توی مقاله«ArcGIS Pro چیه؟» مطالعهای داشته باشی.
لینک دالنود برنامه ArcMap GIS از سایت soft98:
لینک دالنود برنامه ArcGIS Pro از سایت soft98:
خیلی ممنون بسیار جالب و مفید بود.